76e UNICA IN SLOWAKIJE

210Ook dit jaar zijn er Nederlanders in het algemeen en leden met aanhang van Videofilmers Velsen in het bijzonder naar de Unica geweest. Respectievelijk 23 en 8 personen. Het totale aantal bezoekers ligt ergens bij de 200.

Het Unica filmfestival staat voor het wereldfestival voor amateurcineasten en daar mag iedereen naar toe, maar een film vertonen is andere koek.

Het vertonen van je film op de Unica is voorbehouden aan de beste film(s) op clubniveau, gevolgd door de beste film(s) op regioniveau en vervolgens weer de beste film(s) op landelijk niveau. Als je dat allemaal hebt overleefd kun je uitgenodigd worden om je film op de Unica te vertonen.

Niet alle landen hanteren dit systeem, zodat de kwaliteit per land flink kan verschillen. De kwaliteit van films is echter niet te voorspellen en als je niet het risico wilt lopen om een goede film te missen is er maar één advies: alle films consumeren.

Slowakije is op diverse manieren te bereiken. Toch zijn er mij slechts 2 opties bekend, namelijk per auto en per vliegtuig. De dinsdag voor de Unica reizen Bouke en Kees, in gezelschap van Herman Ottink en Margreet Dijk, af naar Piešťany. Twee dagen later stappen Ank, Gerard, Ruud en Remmet Ouwejan in het KLM vliegtuig naar Wenen, worden onderweg verwend met een stroopkoek of een zakje zeer zoute chips en zetten in Wenen weer voet op vaste bodem. Een door het organisatiecomité georganiseerde bus brengt ons en vele andere Europeanen en Koreanen naar het hotel. De inhoud van de hele bus staat plotseling voor de incheckbalie van hotel Magnolia en ik besluit om eerst maar eens te gaan eten. Ank heeft een moeilijk dieet die ik thuis in 4 talen waaronder Slowaaks, heb vertaalt. Zij zal 10 dagen lang minstens 3 keer per dag worden herinnerd aan dit dieet. Zelf laat ik mij verwennen met een typisch Slowaaks gerecht. Het is voor herhaling vatbaar.

Als we tenslotte inchecken is het rustig aan de balie.

Zaterdag verkennen we het gezellige centrum dat naast het hotel is aangelegd, drinken wat, eten wat en gaan op weg naar het ’Dom Umenia’, een bunkerachtig gebouw volgens Vladimir en nemen de Unicatas met verrassingen in ontvangst. Naast de 2 pennen vinden we een Stanleyachtig mes, een flesopener en een lampje. En natuurlijk ’het boek’, met de jury, films en welkomstwoorden van de notabelen.

Een eenvoudige opening met de verplichte toespraken, fraai orgelspel en het dalen van de Unicavlag, compleet met het Unicavolkslied op het orgel, is de start van Unica 2014.

Het openingsbanket in Magnolia is zeer goed verzorgd en wordt begeleid met drank, veel drank. Het is al laat als wij ons te rusten leggen in een krakend bed.

Zeer ongebruikelijk, maar wel verklaarbaar is de excursie op zondag. Een reis naar Bratislava op een doordeweekse dag verlengt de heen- en terugreis aanzienlijk. Daarom heeft de organisatie voor de zondag gekozen.

Eerst bezoeken we het Devin Castle, een burcht die dateert uit het begin van onze jaartelling en diende ter verdediging van de strategische plek waar de Donau en de Morava samenvloeien. Liefhebbers lopen helemaal naar boven, maar men kan ook op een stenen muurtje een gekregen flesje water nuttigen. Met de zoomlens op de camera ben ik ook boven geweest.

Het is de hoogste tijd voor de lunch: soep van onbekende samenstelling, goulash met brood en een toetje. Ank krijgt een 1-gang menu, zij is tenslotte een kleine eter.

De citytour begint met een rit in een traditioneel treintje op wielen, allereerst naar het Kasteel van Bratislava, dat ook is afgebeeld op de euromunten van 10, 20 en 50 cent. Het gebouw heeft 4 hoektorens. In de kroontoren worden 13e eeuwse kroonjuwelen tentoongesteld.

Na het ritje is het de hoogste tijd om de binnenstad met een voettocht te vereren. Prachtige gebouwen, een heldere waterbron en een bronzen man aan het werk. Het zijn zomaar wat onderdelen die zijn blijven hangen bij de uitstekende uitleg van de Engels sprekende gids.

We zijn te vroeg voor het diner en nemen er een op een terrasje vlakbij. Herman trakteert wegens de zeer goedkope aankoop van een paar leren schoenen.

Het diner vindt plaats in meerdere zalen, maar het bier weet de weg naar de tafels goed te vinden. Ik neem een witte wijn.

In de bus naar het hotel maak ik kennis met Jill, een Engelse dame waarbij ik mijn Engels eens kan ophalen.

Op maandag is het dan zover. 8 Landen presenteren hun programma en dat levert 37 films op. Argentinië doet ’buiten mededinging’ mee, iets met contributie hoorde ik, maar daar heb ik geen verstand van. Het Nederlands programma bestaat uit 3 films: 40 van Henk van de Meeberg, RAVEN van Patrick Brouwers en DODE DUIVEN van Jorien Molter.

Na zoveel films klinkt het krakende bed mij als muziek in de oren en daar slaap je goed van.
015
Dinsdag staat er wederom de hele dag film op het programma, maar doordat een aantal landen geen programma hebben ingeleverd, zijn we de avond vrij. Ik kijk naar 6 landenprogramma’s met in totaal 30 films. Dat valt weer mee. Bij elke film schrijf ik, soms in minder dan een minuut, mijn commentaar in het grote boek en geef sterren. Sommige films krijgen minder dan één ster, zoals de Bulgaarse film THE INCORRIGEBLE, een animatiefilm waarbij 2 spijkers in een blok hout worden geslagen, de 3e gaat tot 2 keer toe krom en wordt vervangen door een nieuwe spijker, de laatste 2 gaan erin als koek. Einde film. Deze film blijft mij nog lang heugen, had ik ‘m toch maar een ster gegeven. Hup, daar gaat het schemerige licht weer uit. Bij de Zuid Koreaanse film SPROUT kom ik sterren te kort. De 7-jarige actrice is een natuurtalent en speelt de sterren van de hemel.

Niet iedereen schrijft in het boek, zij consumeren slechts en vertellen er op verzoek over.

Woensdag is er ’s morgens en ’s avonds film en laat ik van 4 landen het programma over mij heenkomen en schrijf 17 films bij mijn totaal.

’s Middags is er een excursie in het stadje, waarin wij tijdelijk wonen: Piešťany met ongeveer 29.000 inwoners en het grootste kuuroord van Slowakije.

Allereerst bezoeken wij het Balneology museum, welke is gericht op de geschiedenis van de baden, de spa traditie en de geschiedenis van de Piešťany regio.

Na het museumbezoek lopen we in rustig tempo door het centrum, dat met zijn vele verschillende bouwstijlen en vele terrasjes een rust uitstraalt die er in het jaar 1113 ook al moet zijn geweest.

Over de brug gaan we richting de baden, met de bron die in 1642 is ontdekt.

Weer terug naar de Art Gallery van beelden en tekeningen onder de Dom Umenia, je loopt wat af. Na al deze indrukken is de hoogste tijd om te gaan varen. Kees en ik nemen een rustig plaatsje op de boot en kletsen wat in de toekomst.

Met muziek worden we begroet voor het diner, allemaal in een grote zaal met lange tafels. Het smaakt allemaal smakelijk en de drank doet de rest. Jammer dat we na deze excursie nog films ’moeten’’ consumeren, maar ik wil geen film missen.

Donderdag is weer een volle dag films met de programma’s van 8 landen die ons kennis laten maken met 26 films, het hoogste aantal op één dag tot nu toe. Zeer mooie, ontroerende, leerzame films. Films met een boodschap, rechtstreeks of tussen de regels. Films met een prachtige vormgeving en uiteraard ook films van ’drie keer niks’. En allemaal even noteren en sterren geven, of niet. Het is hard werken tijdens een Unica.

Resultaten uit het verleden geven geen garantie. Landen die populair waren op eerdere Unicafestivals boeien nu minder dan verwacht. Andere landen zijn onverwacht goed. Ook dat is de Unica.

We eten in een restaurant in het park, lekker buiten waarbij Ank alle wespen naar zich toe lokt. Volgende keer maar weer binnen eten.

Vrijdag zijn de laatste 3 landen aan de beurt met Duitsland als hekkensluiter. Het is traditie dat het land met het interessantste programma het jaar daarop als laatste land haar films vertoont.

’s Middags is er de Algemene Ledenvergadering, waarbij Vladimir en Bouke ons land vertegenwoordigen, Jan nog steeds de secretaris generaal is en Kees als adviseur natuurlijk niet mag ontbreken. De rest van de Nederlanders hebben vrij, of ze moeten gek zijn. Gek om als toeschouwer ook in de zaal te gaan zitten en te luisteren naar al die belangrijke en onbelangrijke zaken, die de Unica in beweging houden. Gelukkig ben ik niet de enige gek. En dat terwijl Ank dacht dat ik een middag vrij zou zijn van al dat filmgedoe. Ja Ank, trouw nooit met een gek.

Arie de Jong wordt benoemd tot erelid (en ik ben er bij). Arie was 9 jaar lang secretaris generaal van de Unica. Dat was van 1994 tot 2003. Arie beheerde vanaf 2003 de website. In 2013 werd een nieuwe website opgezet door Dave Watterson, maar de ’Older pages’ zijn nog steeds onder zijn beheer.

Bijna een uur wordt er gediscuseerd over de plaats van het festival in 2016. Roemenië heeft zich eerder dan Tsjechië opgegeven, maar het laatst genoemde land geeft niet snel op. Uiteindelijk wordt het Suceava in het Noordoosten van Roemenië. Duitsland neemt 2017 voor haar rekening.

Na het diner geeft Rusland haar presentatie voor het komende Unica festival in St. Petersburg. Mooie stad, stevige prijzen en een onzekere toekomst zijn de sleutelwoorden om deze Unica wel of niet over te slaan.

De jeugdige deelnemers hebben 4 films gemaakt en tonen die gaarne aan het grote publiek. Ook Patrick (Raven) Brouwer heeft een bijdrage aan dit programmaonderdeel geleverd.

En dan is het de hoogste tijd voor de WMMC, de World Minute Movie Cup, die sinds 1990 voor de 25e keer plaatsvindt. Van de 27 films, waarvan een aantal ook in de landenprogramma’s te zien waren, zijn er 16 geselecteerd. De Nederlandse films zitten erbij, maar deze vallen er in de eerste ronde al uit. De winnaar is de Slowaakse film MOBIL.

Zaterdag is het grote moment daar. Alle films, 132 in totaal, worden publiekelijk door de jury voorzien van een waardering en vanaf zilver ook van commentaar.

Van de Nederlandse films behaalden DODE DUIVEN van Joren Molter een bronzen medaille en RAVEN van Patrick Brouwers een eervolle vermelding. 40 van Henk van de Meeberg viel helaas buiten de prijzen.

De totaalverdeling is: 3 goud, 13 zilver, 24 brons en 32 eervolle vermelding. 60 films konden de jury niet bekoren.

Diverse films krijgen niet de waardering die ik ze had toebedeeld en diverse films krijgen een waardering die ik ze niet had toebedeeld. Het zij zo. De jury heeft gesproken.

En dan is er eindelijk een vrije middag, die grotendeels wordt ingevuld met het pakken van de koffers en het in smoking / galajurk hijsen van onze lichamen.
186
Voor de laatste keer betreden we de Dom Umenia voor de sluitingsceremonie. Deze bestaat uit de prijsuitreiking onder leiding van juryvoorzitter Dave Watterson, het strijken van de Unicavlag met overdracht aan de Russische vertegenwoordigster en een prachtig optreden van een groep violisten met contrabas en 4 danseressen. Bijna een uur brengt deze groep de aanwezigen in vervoering. Zowaar een prachtig slot van deze Unica 2014.

We schuiven aan, aan het banket, zoals Toon Hermans ooit persifleerde en zijn in 3 zalen verdeeld. Sinds enkele jaren maakt het mij geen biet uit met wie ik aan tafel zit, soms krijg je met onbekende gasten de fraaiste momenten. Ook stop ik met het reserveren en bewaken van stoelen.

Het afscheid nemen van vrienden en bekenden uit de Unicafamilie duurt ruim een half uur, wellicht zijn we een enkeling vergeten. Visitekaartjes worden uitgewisseld en wangen worden gekust.

Mijn 11e en Ank haar 9e Unica loopt naar een einde en we hebben ons wederom uitstekend vermaakt, samen met vele Unicavrienden en -vriendinnen uit 2 continenten.

Tekst: Gerard Swets